Một tín hiệu từ thị trường trái phiếu từng xuất hiện khi xảy ra cú sốc thuế quan năm 2025 vừa xuất hiện trở lại

Lợi suất trái phiếu doanh nghiệp toàn cầu đã tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 05/2025, theo một chỉ số của Bloomberg.

Tại châu Á, áp lực xuất hiện cả ở thị trường trái phiếu lẫn chứng khoán vào ngày thứ Sáu. Chênh lệch lãi suất giữa các trái phiếu đô la Mỹ có xếp hạng cao tại châu Á đã nới rộng lên mức lớn nhất kể từ tháng 07 năm ngoái, trong khi các chỉ số chứng khoán lớn của khu vực này đồng loạt giảm điểm.

Nhà đầu tư trái phiếu rút khỏi rủi ro doanh nghiệp

Chênh lệch lãi suất lên đến 129 điểm cơ bản khi lo ngại về chi tiêu cho trí tuệ nhân tạo (AI) bằng vay nợ ngày càng tăng. Căng thẳng địa chính trị tiếp tục gây áp lực, khiến nhà đầu tư chuyển hướng sang tài sản an toàn hơn.

Thị trường tín dụng tại châu Á cũng biến động tương tự với tình hình toàn cầu. Theo các nhà giao dịch, giá của các hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) trong khu vực đã tăng khoảng 1.5 điểm cơ bản lên 78 điểm khi mở cửa phiên thứ Sáu.

Nhưng hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) là gì? CDS giống như bảo hiểm chống lại trường hợp không trả được nợ, nên khi giá CDS tăng nghĩa là nhà đầu tư đánh giá rủi ro tăng lên.

Trái phiếu Trung Quốc ghi nhận những biến động mạnh nhất, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ với mức chênh lệch nới rộng thêm 3 đến 5 điểm cơ bản. Các trái phiếu loại đầu tư (investment-grade) của Trung Quốc cũng tăng chênh lệch tối đa 5 điểm cơ bản. So với đó, trái phiếu loại đầu tư của Ấn Độ và Hàn Quốc chỉ tăng không quá 3 điểm cơ bản.

Những nhà đầu tư ưu tiên an toàn đã chuyển sang mua trái phiếu chính phủ Mỹ. Trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng giá đồng loạt ở tất cả các kỳ hạn và có phiên giao dịch tốt nhất trong hơn 2 năm qua.

Các nhà giao dịch cũng nhanh chóng mua hợp đồng tương lai trái phiếu Kho bạc để đóng các vị thế bán khống (short) và đảo chiều xu hướng giảm giá. Thị trường chứng khoán khu vực cũng chịu áp lực tương tự vào ngày thứ Sáu.

Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin tức mới nhất

Chứng khoán châu Á tiếp tục chịu áp lực

Chỉ số Nikkei 225 của Nhật giảm 1.72% so với phiên trước còn 61,825.26 điểm vào cuối buổi sáng tại Tokyo. Chỉ số KOSPI tại Hàn Quốc còn giảm mạnh hơn, mất 1.97% xuống 5,424.96 điểm vào cuối phiên sáng tại Seoul.

Chỉ số CSI 300 của Trung Quốc giảm nhẹ hơn, mất 0.70% còn 4,008.12 điểm trong phiên giao dịch buổi sáng. Tuy nhiên, đầu phiên, chỉ số này từng chạm mức thấp mới trong 52 tuần là 3,958.14 điểm.

Mức đáy này đến ngay sau khi chỉ số chính thức bước vào thị trường giá xuống sau 10 tuần liên tiếp giảm điểm. Làn sóng bán tháo trên cả thị trường chứng khoán và trái phiếu đều bắt nguồn từ lo ngại về nguồn vốn doanh nghiệp dùng cho phát triển AI.

Tại sao nợ AI khiến các tổ chức cho vay lo lắng

Bloomberg cho biết thị trường lo sợ rằng các khoản chi cho AI dựa vào vay nợ sẽ không giúp doanh nghiệp tạo ra lợi nhuận đủ nhanh.

Vào tháng 07, một bài phân tích của Bloomberg Macro View chỉ ra rằng các doanh nghiệp phát hành nợ liên quan đến AI ngày càng nhanh hơn. Phân tích này cảnh báo cuộc cạnh tranh giành vốn sẽ làm tăng lợi suất và nới rộng chênh lệch tín dụng. Khi chênh lệch tăng, chi phí đi vay mới cho doanh nghiệp xây dựng hạ tầng AI cũng tăng theo.

Chuyên gia Jurrien Timmer đến từ Fidelity cũng cho rằng rủi ro bong bóng AI hiện nằm ở các khoản vay nợ. Tại thời điểm viết bài, lợi suất trái phiếu CoreWeave đã vượt 15%.

Lần gần nhất chênh lệch lãi suất tăng mạnh như hiện nay là do tác động từ các biện pháp thuế quan. Khi Mỹ công bố loạt thuế nhập khẩu lớn vào ngày 02/04/2025, chênh lệch tín dụng đã tăng vọt.

Theo S&P Global, chênh lệch đối với trái phiếu loại đầu tư tại Mỹ đã tăng từ 82 lên 102 điểm cơ bản tính đến ngày 07/04. Đến ngày 09/04, khi Mỹ thông báo tạm dừng thuế quan trong 90 ngày , chênh lệch giảm về mức 89 điểm cơ bản vào ngày 28/04.

Dù đã giảm, mức chênh lệch này vẫn cao hơn khá nhiều so với mức thấp 60 đến 70 điểm cơ bản vào cuối năm 2024 và đầu 2025.

Với nhà đầu tư cổ phiếu, việc chênh lệch lãi suất ngày càng nới rộng cũng mang ý nghĩa cảnh báo. Katie Stockton của Fairlead từng liệt kê đây là dấu hiệu có thể khiến đà bán tháo cổ phiếu tiếp tục mạnh hơn. Các số liệu ngày thứ Sáu đã cho thấy tín hiệu này đã xuất hiện.

Các nhà đầu tư chia rẽ về câu hỏi bong bóng AI

Nhiều nhà đầu tư nổi tiếng vẫn chưa thống nhất liệu những lo lắng về AI đứng sau các diễn biến này có thực sự đáng ngại hay không.

Ken Griffin của Citadel cảnh báo rằng AI gần như chắc chắn đang nằm trong một bong bóng. Trong khi đó, Chủ tịch Blackstone là Jon Gray lại cho rằng nhu cầu về AI đang tăng gần như theo đường parabol.

Chủ tịch BitMine, Tom Lee cũng nhận định thị trường sẽ sớm phục hồi. Ông chỉ ra rằng lãi suất giảm cùng với việc nhiều người đang đặt cược giá cổ phiếu công nghệ giảm có thể là dấu hiệu cho thấy đợt bán tháo AI đã sắp kết thúc.

Trong năm 2025, việc tạm dừng tăng thuế đã giúp thị trường tín dụng phục hồi rõ rệt. Hiện tại, sự phục hồi có thể sẽ phụ thuộc vào việc chi tiêu cho AI có thực sự mang lại hiệu quả hay không.

Đăng ký kênh YouTube của chúng tôi để đón xem thêm nhiều phân tích chuyên sâu từ các chuyên gia và nhà báo